overpresteren

Dit is het grootste gevaar van overpresteren

Wonden die je hebt opgelopen in je jeugd uiten zich vaak (onder andere) in een sterke drang tot overpresteren. Als kind neemt je eigenwaarde een snoekduik wanneer je niet de veiligheid, liefde en zorg krijgt die jouw basis horen te vormen. In reactie op die lage eigendunk ben je de rest van je leven bezig met dingen buiten jezelf zoeken waar je eigenwaarde uit kunt halen.

Dit is je wellicht al bekend. Maar laatst hoorde ik iets waar ik a) niet van had gedacht dat iemand er ooit eerlijk voor uit zou komen en b) me meer in herkende dan ik eigenlijk wil toegeven.

Ook overpresteren wordt een keer normaal

Ook overpresteren heeft zo zijn limiet en er komt een dag dat al die tienen normaal geworden zijn. Op dit punt is er vaak nog één ding waar je je aan vast kunt houden: je blinkt in elk geval uit in het dragen van je ellendige leven. Dat kan niemand van je afpakken. En ja, daar kun je ook eigenwaarde uit halen.

Ben ik toch nog ergens goed in

Tot mijn grote spijt ben ik deze persoon ook geweest. Ik wist jarenlang niet eens wat eigenwaarde of zelfliefde (waarom zeggen we eigenlijk nooit zelfwaarde of eigenliefde?) was. Er viel een rust over me heen toen ik me realiseerde dat ik toch nog ergens goed in was. Beter dan de mensen in mijn omgeving. En die omgeving liet me dat ook geregeld weten: ‘Hoe kun jij nog lachen? Waar haal je die positiviteit vandaan? Jeetje wat heb jij het zwaar, maar wat draag je het goed!’. Ik blonk uit in het dragen van mijn lot.

Gevoelens opkroppen als gevolg

Het grote gevaar daarvan – behalve dat het arrogant, ongezond en raar is – is dat je je gevoelens (nog meer) gaat opkroppen. Jij bent toch zo sterk? Kwetsbaarheid staat niet meer in jouw woordenboek. Niemand mag zien dat jij er ook weleens (heel erg vaak) helemaal doorheen zit. Want als je niet sterk bent, (wie of) wat ben je dan nog?

Gewoon tevreden zijn is doodeng

Ik denk dat dit de reden is dat ik me zolang heb verzet tegen geluk. Had ik geen bijzonder zware lasten te dragen, dan raakte ik de weg kwijt. Kreeg ik weer een emmer ellende over me heen geflikkerd, dan voelde dat veilig, bekend, en dus rustig. Natuurlijk genoot ik niet van alle narigheid; het was gewoon doodeng om me nergens druk over te hoeven maken en simpelweg tevreden te zijn.

Zoeken naar een gezondere weg

Mijn talent was zoveel mogelijk pijn opslurpen en het dragen als een bawse. Dat was blijkbaar mijn pad. Pas toen ik me hier bewust van werd – en na me hier lange tijd enorm voor geschaamd te hebben – kon ik gaan zoeken naar een gezondere weg. Een manier waarop ik toch gelukkig kon worden, zonder dat mijn wereld op zijn kop zou staan en ik mezelf kwijt zou zijn.

Hoe kan het makkelijker?

Ik begon mezelf af te vragen: ‘Hoe zou dit (deze situatie, dit leven, dit moment) eruit zien als het makkelijk(er) was?’ Enge vraag, want het dwong me te kijken naar hoe het fijner zou kunnen. Ik kon niet langer blindelings alle pijn absorberen als een ultraspons en een glimlach opzetten. Ik moest stilstaan en bedenken wat mij op zo’n moeilijk moment kon helpen om het wat te verzachten of verbeteren. Dat betekende niet dat ik ertegen ging vechten, maar wel dat ik stopte met het lot maar te aanvaarden zoals het kwam en mijn ogen begon open te stellen voor mogelijkheden binnen de gegeven situatie.

‘Of course there is strength and advantages in having enduranceworth. But only when the stuff is worth enduring and not just more pain when it’s not necessary.’

2 antwoorden
  1. Anoniem
    Anoniem zegt:

    Wat onzettend herkenbaar, bij mij gebeurt dit mijn hele leven al met relaties en werk. Nu heb ik borstkanker gekregen en zie dit op werkgebied als blessing, ben mijn baan kwijt geraakt (ja, dat kan echt in deze tijd!); ik krijg nu een hele poos de tijd om eens goed na te denken en uit zoeken wat ik nu echt wil met mijn leven. Nee, niet coach worden, maar dicht bij mezelf blijven. Dat is uitdaging genoeg, want eigenlijk weet ik ook niet wie ik ben zonder al mijn problemen, die ik ook zo sterk draag.
    En mijn relaties verlopen al even moeizaam, altijd maar aanpassen aan de ander en pleasen. En waar blijf ik? Sta op het punt mijn huidige relatie van bijna anderhalf jaar te verbreken, zucht…….. ik weet het nog ff niet.

    Beantwoorden
    • Shirley
      Shirley zegt:

      Jeetje wat een verhaal. Het is een ontzettend enge vraag: ‘wie ben ik zonder mijn ellende?’. Maar ik ben van mening dat het ook een heel belangrijke vraag is om te gaan onderzoeken. Het antwoord zou je nog weleens flink kunnen verbazen. Hoe moeilijk het ook is, als je je afvraagt waar jij ‘blijft’, is naar binnen keren het enige wat je kunt doen. Hopelijk komt de kern van je antwoord gauw naar je toe. Sterkte!

      Beantwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *