jezelf vergelijken met anderen

Jezelf vergelijken met anderen – de verlammende onzekerheid

Soms hoef je niet bijzonder wijze, inspirerende en vernieuwende woorden te horen om tot een nieuw en verfrissend inzicht te komen. Soms moet je gewoon dezelfde woorden, op dezelfde toon, voor de 10e (of 100e) keer horen om het eindelijk te snappen.

Ik doe dit jaar weer mee aan de schrijfwedstrijd WriteNow. Na een ontdekkingstocht door het oerwoud van winnende verhalen van voorgaande jaren, bevond ik me in drijfzand. Wegzakkend in een poel van twijfel en onzekerheid. Er is weinig zo verstijvend als die combinatie.

Bij je eigen stijl blijven

Zogenaamd heel nuchter riep ik: ‘Het is geen onzekerheid of faalangst, ik weet gewoon dat zij veel beter zijn dan ik’. Want zij schrijven échte literatuur. Ik heb in mijn leven amper echte literatuur gelézen. Dus hoe kan ik ooit schrijven op een manier die geaccepteerd wordt door dit publiek?

Mijn vriend, zoals altijd redder in nood en prins zonder wit (of zwart of bruin) paard, zei dat ik ook niet moet willen winnen met een andere stijl dan de mijne. Ik moet me niet aanpassen. Als ik win (haha, hahaha, ha), moet dat met mijn eigen stijl zijn. Daar had hij een punt.

Ben ik te laat begonnen?

Toch was mijn diepgewortelde onzekerheid nog niet verdreven. Ook maakte ik me zorgen dat ik te laat begonnen ben. Veel mensen in die wereld hebben al hun hele leven verhaaltjes geschreven (‘ik kon al schrijven voor ik kon lezen’), of iets met taal gestudeerd, of heel veel gelezen – of gewoon alles tegelijk. Ik niet. Ik heb op mijn 23e besloten dat ik wel een beetje kan schrijven en dat ik het leuk vind. En nu loop ik achter. Er zijn zoveel jongere mensen die het al veel beter kunnen. Why even try?

Er zullen altijd mensen beter zijn

Wijs vriendje: ‘Je loopt niet achter, want dat zou betekenen dat je je vergelijkt met anderen en dat is zo’n nutteloze afleiding waar niemand beter van wordt. Je bent ontzettend hard aan het werken en dat is het enige wat je hoeft te doen: je best. Iedereen heeft zijn eigen weg, manier en tempo. En er zullen altijd mensen sneller, jonger en simpelweg beter zijn dan jij. Moet dat dan echt de reden zijn om het niet eens te proberen?’

Jezelf vergelijken – de verlammende onzekerheid

Dit klonk me erg bekend in de oren en toch kwam het nu pas echt binnen. Vergelijking is zo verlammend én nutteloos. Niemand wil maar van één auteur, één muzikant of één kunstenaar in hun leven kunnen genieten. We willen kunnen kiezen en van verschillende smaken kunnen proeven om uiteindelijk de onze te ontdekken.

Elke dag opnieuw je angsten tegemoet treden

Geen enkele schrijver raadt anderen aan om te gaan schrijven. Arthur Japin zegt letterlijk: ‘Ga alleen schrijven als je echt niet anders kunt.’ Ook na ontelbaar veel lovende recensies en bestsellers twijfelen schrijvers nog dagelijks aan hun kunnen. Het is nou eenmaal geen baan die je kunt leren en op een bepaald moment zo goed onder knie kunt hebben, dat je het bijna met je ogen dicht kunt. Je schrijft heel vaak bagger, en heel soms iets goeds. En dan mag je dat snotschrijven nog gaan nalezen ook en proberen jezelf niet de grond in te boren. Je moet elke dag opnieuw je angsten, twijfels en onzekerheden tegemoet treden. Te paard, met schild en zwaard. ‘Goede training’, zei mijn vriend. ‘Kun je wel gebruiken.’

Ik doe mijn best

En dat is precies wat het is. Vanaf nu ben ik elke keer dat ik schrijf trots op mezelf, omdat ik weer moedig genoeg ben geweest. En verder doe ik mijn best. Want er zit geen enkele logica in ergens mee stoppen omdat anderen sneller en beter zijn. Dan zou er van elk beroep nog maar één beoefenaar op de wereld zijn. De rest van de mensheid zou niets meer durven uitproberen. Zeker niet in de creatieve business.

Jezelf vergelijken met anderen is de sluipmoordenaar van dromen, passies en zelfs van hobby’s. Don’t do it.

2 antwoorden
  1. Ellen Richter
    Ellen Richter zegt:

    Beste Shirley, wat heerlijk om te lezen! Hoe herkenbaar, en wat een wijze vriend. We weten het allemaal wel, maar toch. Voor m’n gevoel ga ik ook weer door een dal en had ik net de draad weer opgepikt met stug doorwerken aan mijn autobiografie. Jouw blog geeft me net weer dat extra duwtje in de rug!

    Beantwoorden
    • Shirley
      Shirley zegt:

      Wat fijn om te horen, Ellen! Van het duwtje dan. En wat moedig dat je werkt aan een autobiografie. Dat is niet niks. Hou vol. Die woorden zijn door het overmatige gebruik hun betekenis grotendeels verloren, maar ik meen ze echt. Want er zitten wél mensen op jouw boek te wachten.

      Beantwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *