ik weet het niet

Ik weet het niet en dat is oké

‘Ik weet het niet.’ Woorden waar ik al mijn hele leven bang voor ben. Wat nou als ik iets niet weet? En wat nou als mensen daar achter komen? Dat moet wel rampzalig worden – kan niet anders. Straks denken ze nog dat ik dom ben. Of erger: ongeïnteresseerd.

Ik kan me geen tijd herinneren waarin ‘dingen weten’ niet hoog op mijn prioriteitenlijstje stond. Er heerste altijd een angst binnenin mij dat ik verstoten zou worden als ik iets niet zou weten of begrijpen. Dat ik onderaan iedereens lijstje zou komen te staan. Dat ze me nooit meer iets zouden vragen, nooit meer iets met me zouden delen en me nergens meer bij zouden betrekken.

De schijn ophouden

De zinnen eindigend op ‘toch?’ zijn nog te doen. Gewoon knikken en daarna heel aandachtig luisteren en observeren. Hopen dat iemand laat vallen wat het precies is waar ik het schijnbaar mee eens ben. Hopen dat iemand verklapt wat het is dat ik niet weet en ik daarna toch nog een semi-intelligente opmerking kan maken om de schade te beperken.

Precies dat waar je bang voor bent

Het gaat vaker fout dan goed (goh…). Je zegt een keer ‘ja’ wanneer het ‘nee’ moet zijn, je knikt niet overtuigend genoeg of iemand komt toch nog met een directe vraag en je kunt niet anders dan toegeven dat je geen idee hebt. Dit doen alsof is niet erg bevorderlijk voor je imago. Precies dat waar je bang voor bent, gebeurt: mensen gaan je er minder bij betrekken, omdat ze merken dat ze toch geen oprechte reactie van je krijgen.

Moediger, eerlijker én slimmer

Het is niet alleen dapper om toe te geven dat je iets niet weet, het is ook een stuk slimmer. Je komt intelligenter en geïnteresseerder over. En boven alles is het een heel stuk eerlijker. Ook word je er letterlijk slimmer van, want als je opbiecht dat je het niet snapt, zal iemand het je uitleggen (als je je met een klein beetje fatsoenlijke mensen omgeeft). De volgende keer weet je het dus lekker wel.

Ik wil het graag begrijpen, leg jij het me uit?

Ditzelfde gaat op voor niet-feitelijke zaken. Het is goed om eerlijk toe te geven dat je niet over bepaalde kennis beschikt, maar het is nog belangrijker om te bekennen dat je iemand niet helemaal begrijpt. En dan dus niet roepen ‘Ik snap jou echt niet!’. Alsjeblieft, dank je wel. Ik bedoel op een liefdevolle manier kenbaar maken dat je niet precies weet waarom diegene boos/verdrietig/otherwise is, maar ook aangeven dat je het graag wilt begrijpen. Of diegene het je misschien wil uitleggen.

Je zult iemand nooit 100% kunnen begrijpen

Het is heel gezond om niet te weten waarom iemand zich voelt zoals diegene zich voelt. Niemand kan gevoelens van een ander echt volledig begrijpen. Om iemand écht te begrijpen, moet je namelijk alle overtuigingen en beweegredenen snappen, en dat kan alleen als je exact hetzelfde leven hebt gehad. Je zult dus nooit iemand 100% kunnen begrijpen. En dat is oké.

Ik weet het niet en dat is oké

Het is oké om het te vragen. Ook als je bijvoorbeeld niet precies begrijpt hoe een bepaalde religie werkt of hoe een bepaalde cultuur in elkaar steekt, is het oké om dat te vragen en/of het uit te zoeken. Sta erbij stil hoe anders iets is/werkt/voelt voor een ander. Ga niet voor een ander denken of doen alsof jij het allemaal prima snapt.

In dit geval is faken niet verstandig

Mensen kunnen vaak voelen dat je het stiekem eigenlijk helemaal niet zo goed weet. Waar je in de gevallen van een gebrek aan kennis alleen maar dom overkomt, kom je in de emotionelere situaties vooral ongeïnteresseerd en zelfs egocentrisch over. Mensen voelen dat je je onwetendheid probeert te verbergen. Mensen voelen de onzekerheid die daaronder schuilt. Door eerlijk te zijn, toon je interesse en geef je de ander ruimte. Zet je over de ongemakkelijkheid van het niet-weten heen. Het is het waard.

Luister naar onze lieve Socrates: ‘Ware kennis bestaat erin te weten dat men niets weet’. En luister ook maar een beetje naar mij: ‘Toegeven dat je het niet weet, is het slimste wat je kunt doen’.

2 replies

Leave a Reply

Want to join the discussion?
Feel free to contribute!

Leave a Reply

Your email address will not be published.