stoppen met pleasen

Stoppen met pleasen, presteren & perfectioneren

Brené Brown schrijft in haar boek De Kracht van Kwetsbaarheid:

‘’Zodra je beseft dat je eigenwaarde is gekoppeld aan wat je hebt geproduceerd of gecreëerd, durf je het niet meer te laten zien, of je maakt het minder gewaagd en schaaft er uit zelfbescherming minstens twee lagen creativiteit en innovatie af. Er staat te veel op het spel om je wildste creaties zomaar aan de buitenwereld te laten zien.

Als je het toch in zijn meest creatieve vorm laat zien en de manier waarop het wordt ontvangen valt tegen, dan ben je er kapot van. Wat je hebt gemaakt is waardeloos en jij bent waardeloos. De kans dat je vraagt om feedback, de draad weer oppakt en teruggaat naar de spreekwoordelijke tekentafel is klein. Je sluit je af. Schaamte vertelt je dat je het niet eens had moeten proberen. Schaamte vertelt je dat je niet goed genoeg bent en beter had moeten weten.

In het andere geval zit je dus nog dieper in de problemen. Want dan is voldaan aan alles wat schaamte nodig heeft om je leven te kapen en het roer over te nemen. Dan is je gevoel van eigenwaarde overgeleverd aan wat anderen van je vinden.’’

Pleasen, presteren & perfectioneren sloopt ons

Hier gaat het vooral over jouw creaties, je prestaties, maar exact hetzelfde geldt voor jouw pleasegedrag. En wat anderen ‘vinden’ kun je in dit geval heel breed opvatten; het is namelijk ook wat volgens jou ‘goed’ is volgens de wereld (snap je ‘m nog?). Pleasen, presteren en perfectioneren slopen ons langzaam, omdat het ons wegtrekt van ons authentieke zelf.

Mijn laatste dip

Ik ben mezelf hier zo ontzettend vaak in kwijtgeraakt – elke zoveel maanden raakte ik wel weer in een dipje. De laatste dip is nu anderhalf jaar geleden en het was een diepe (natuurlijk, want het zijn de diepste waar we het meest van leren en dan blogposts over gaan schrijven). De blogpost die ik destijds schreef, maar nooit de ballen voor had om te posten, begon zo: ‘Daar sta ik dan, te piekeren. Over de woorden die ik moet gebruiken en de boodschap die ik wil overbrengen. Met trillende handjes, omdat ik dit helemaal niet wil schrijven. Met trillende benen, omdat ik weet dat het moet. Of dat ik het wil. Of iets ertussenin.’

Overgeleverd aan het moeten

Ik had te lang gestreden, me te lang overgeleverd aan al het moeten en niet-mogen. Ik moest alles goed doen en volhouden en sterk zijn en ik mocht absoluut niet instorten. En daar ging ik. Zelfs tijdens het instorten vertelde ik mezelf dat het nergens op sloeg, want ik had het helemaal niet zwaar – geen baan die veel van me vroeg of werkgever die belachelijke dingen van me eiste o.i.d. Gelukkig hielp m’n vriend me uit de droom toen hij zei: ‘Je hebt iets ergers dan een vreselijke baas of zware baan – jij hebt jezelf.’

De gevangenis van de 3 p’s

Langzaam besefte ik dat mijn hele leven uit pleasen, presteren en perfectioneren bestond. Ook als ik het niet deed, deed ik het nog. Continu was ik bezig met wie ik moest zijn voor anderen en hoe ik iedereen zo min mogelijk tot last kon zijn. Ik wilde me elk moment nuttig maken en propte mijn leven zo vol met ‘goed’ zijn dat ik vergat dat ik ook nog iemand was met grenzen & behoeften.

Mijn eigenwaarde stond op het spel

Elke dag van mijn leven stond er zoveel op het spel. Door alles wat ik ‘goed’ moest doen en alle manieren waarop ik ‘goed’ moest zijn, werd het leven best eng – elk moment kon ik mijn eigenwaarde verliezen. Natuurlijk, op de dagen dat ik het gat in mijn eigenwaarde lekker vol kon stoppen met de 3 p’s (pleasen, presteren en perfectioneren), kon ik tevreden gaan slapen. Maar op de dagen dat er een gaatje overbleef, kon ik niet stoppen met piekeren en werd ik overladen met angst dat ik nooit goed genoeg zou zijn en raakte ik de weg (en mezelf) opnieuw helemaal kwijt.

De break-down

Op de dag dat mijn vriend alle huishoudelijke taken uit mijn handen trok, kwam de echte break-down. Ik verloor alle houvast en liep huilend (en zeer dramatisch) al roepend door het huis: ‘Ik moet iets doen, laat me iets doen, ik moet iets doen.’ Mijn lieve vriend weigerde en ik ging oprecht kapot – omdat ik de was niet mocht ophangen. En nu weet ik waarom. Ik kon niet zonder het moeten, want het moeten zorgde ervoor dat ik dingen ‘goed’ kon doen, en dingen goed doen zorgde voor eigenwaarde en identiteit.

Moeten weer omzetten in mogen

Dus ik stopte. Met alles. Maandenlang. Ik besloot een tijdje alleen maar te doen wat ik fijn vond en nodig had – ook al was ik ervan overtuigd dat ik helemaal niet meer wist wat dat was. Ik begon heel regelmatig bij mezelf te checken of wat ik op dat moment deed of zei wel klopte met mijn binnenkant. Zo kwam ik erachter dat het niet zo is dat we het écht niet meer weten – het is dat we het niet (vaak genoeg) vragen of niet genoeg openstaan voor het antwoord. Het moeten omzetten in mogen en even alleen maar doen waar ik behoefte aan had, zette een schakel om waardoor ik al vrij snel niet meer alleen ‘fijne’ dingen aan het doen was, maar ook in de neutrale en minder fijne zaken goed kon voelen of het voor mij klopte of niet.

Mijn authentieke zelf kwam langzaam tevoorschijn en eindelijk begon mijn eigenwaarde weer te groeien – en deze keer vanuit een stabiele plek: mijn kern.

Stoppen met pleasen en je authentieke zelf ontdekken

Over jezelf terugvinden en luisteren naar het is-dit-het-nou-gevoel heb ik al eerder geschreven en dat is het perfecte begin om je meer richting je kern te bewegen. Voel je dat je hier meer mee wilt? Schrijf je dan in voor mijn online cursus How to Grenzen. Daar gaan we samen wegstappen van de schaal van goed & slecht, zodat je vanuit je authentieke zelf weer ziet dat je niets hoef te doen om te mogen bestaan en waardevol te zijn, dat je alleen maar hoeft te zijn.

P.S. Denk je erover om De Kracht van Kwetsbaarheid te bestellen (of zelfs om een heel ander product te bestellen bij Bol.com) én wil je mij graag steunen? Doe het dan via deze affiliate link. Dit kost jou niets extra’s en bezorgt mij juist een heel fijn extraatje!